'> آنچه جواب آزمایش تیروئید نشان می‌دهد؟ - تشخیص بیماری تیروئید با آزمایش خون

تیروئید غده ای شبیه به پروانه در گردن است که هورمون تیروئید را در بدن تولید می‌کند. اختلالات تیروئید معمولا باعث کم یا زیاد شدن این هورمون در بدن می شوند. برای بررسی اختلالات تیروئید، آزمایش خون انجام شده و آزمایش خون برای بررسی عملکرد تیروئید با نام های  TSH،T4 ، T3 و TSI شناخته می شود. آزمایش تیروئید در واقع بخش مهمی در تشخیص و درمان اختلالات تیروئید است.

با مقایسه مقادیر در نتیجه آزمایش تیروئید، پزشک تشخیص می دهد که آیا فرد دچار کم کاری تیروئید، پرکاری تیروئید یا بیماری خود ایمنی تیروئید مانند بیماری گریوز یا تیروئیدیت هاشیموتو هست یا خیر؟ در ادامه در مورد انواع آزمایش تیروئید و تفسیر نتایج آن بیشتر توضیح خواهیم داد.

انواع آزمایش تیروئید

هدف از آزمایش تیروئید اندازه گیری به اصطلاح “نشانگرهای” سلامت تیروئید است. این ها موادی هستند که نه تنها توسط غده تیروئید تولید می شوند بلکه شامل ارگان های دیگری که عملکرد تیروئید را تنظیم می کنند، نیز هستند. به عنوان مثال غده هیپوفیز هورمونی به نام هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH) تولید کرده که میزان تولید هورمون های تریودوتیرونین (T3) و تیروکسین (T4) توسط غده تیروئید را تنظیم می کند. ارتباط بین این ها، اطلاعاتی در مورد عملکرد یا ضعف عملکرد غده تیروئید به شما می دهد.

آزمایشات عملکرد تیروئید به طور معمول، شش ماده اصلی در خون ، از جمله هورمون ها ، پروتئین ها و سلول های ایمنی معروف به آنتی بادی را مورد بررسی قرار می دهد. این آزمایش ها به شرح زیر هستند:

  • هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH)

هورمون تحریک کننده تیروئید (TSH) هورمون هیپوفیز است که به عنوان پیام دهنده غده تیروئید عمل می کند. اگر غده هیپوفیز تشخیص دهد که مقدار کمی هورمون تیروئید در خون وجود دارد، TSH بیشتری تولید کرده و باعث می شود غده تیروئید هورمون تیروئید بیشتری تولید کند. هنگامی که هیپوفیز تشخیص دهد بیش از حد هورمون تیروئید تولید شده، تولید TSH را کند کرده و به غده تیروئید سیگنال می‌دهد که تولید هورمون را کاهش دهد.

  • تیروکسین (T4)

تیروکسین (T4) به عنوان یک هورمون “ذخیره کننده” عمل می کند. این هورمون به تنهایی قادر به تولید انرژی یا انتقال اکسیژن به سلول ها نیست. اما باید روندی را تحت عنوان مونودیودیناسیون قرار دهد که در آن اتمی ید را از دست می‌دهد تا به تریودوتیرونین تبدیل شود (T3).

آزمون T4 دو مقدار اصلی را اندازه گیری می کند:

  • تعداد کل T4 : مقدار کل تیروکسین در خون، که در گردش خون است. این مقدار شامل T4 است که با پروتئین پیوند خورده (با توانایی آن برای ورود به بافت خاصی تداخل دارد) و T4 که به هیچ پروتئینی پیوند ندارد.
  • Free T4 ، نوعی که به پروتئین پیوند ندارد و مدل فعال تیروکسین محسوب می شود.

تشخیص بیماری تیروئید

  • تریودوتیرونین (T3)

تریودوتیرونین (T3) هورمون فعال تیروئید است که از تبدیل تیروکسین به تریودوتیرونین ایجاد می شود. سه تست مختلف جنبه های مختلف T3 را اندازه گیری می‌کند:

  • Total T3: مقدار کل تریودوتیرونین در خون، که توسط پروتئین، محدود و بی حد و مرز است.
  • Free T3: به پروتئین محدود نمی شود و فرم فعال تریودوتیرونین را در نظر دارد.
  • Reverse T3: مدل غیرفعال T3، که به گیرنده های تیروئید متصل است اما قادر به فعال کردن آن‌ها نیست.
  • تیروگلوبولین (Tg)

تیروگلوبولین (Tg) پروتئینی است که توسط غده تیروئید تولید می شود. Tg بیشتر از یک نشانگر تومور برای کمک در درمان سرطان تیروئید استفاده می شود. هدف از درمان سرطان از بین بردن همه سلول های سرطانی است. افزایش Tg نشانه ای از سلول های سرطانی پس از عمل برداشتن تیروئید (تیروئیدکتومی) یا فرسایش رادیواکتیو (RAI) است.

با مقایسه نتایج ابتدایی و نتایج بعدی، آزمایش Tg به پزشک نشان می دهد که آیا درمان سرطان جواب داده، بهبودی در چه حدی است و علائم عود سرطان وجود دارد یا خیر؟

  • آنتی بادی های تیروئید

برخی از اختلالات تیروئید ناشی از یک بیماری خود ایمنی است. بیماری های خود ایمنی وقتی بروز می‌کنند که سیستم ایمنی بدن به اشتباه سلول‌های عادی را هدف قرار داده و به آن‌ها حمله کند. این کار را با ترشح آنتی بادی های دفاعی که مطابق با گیرنده ها (آنتی ژن ها) روی سلول هدف هستند انجام می دهد.

سه آنتی بادی رایج در ارتباط با بیماری خود ایمنی تیروئید به شرح زیر هستند:

  • آنتی بادی های پراکسیداز تیروئید (TPOAb): این آنتی بادی ها در ۹۵ درصد از افراد مبتلا به هاشیموتو و حدود ۷۰ درصد از مبتلایان به بیماری گریوز مشاهده می شود . TPOAb بیشتر در زنان مبتلا به تیروئیدیت پس از زایمان نیز دیده می شود.
  • آنتی بادی های گیرنده هورمون تحریک کننده تیروئید (TRAb): این آنتی بادی در ۹۰ درصد افراد مبتلا به بیماری گریوز دیده می شود. و تنها ۱۰ درصد در افراد مبتلا به هاشیموتو دیده می شود.
  • آنتی بادی های تیروگلوبولین (TgAb) که در پاسخ به حضور تیروگلوبولین توسط بدن شما تولید می‌شود. این بیماری در ۸۰ درصد افراد مبتلا به هاشیموتو و بین ۵۰ تا ۷۰ درصد از مبتلایان به بیماری گریوز مشاهده می‌شود. علاوه بر این، از هر چهار نفر مبتلا به سرطان تیروئید یک TgAb افزایش یافته است.
  • پروتئین های اتصال دهنده تیروئید

آزمایش سطح پروتئین ها در خون که به T3 و T4 وصل هستند، به پزشک کمک کرده تا ماهیت یک مشکل تیروئید را مشخص کنند یا شرایطی را که علائم تیروئید در افراد با غدد معمولی عمل می‌کند، کشف کنند.

  • گلوبولین اتصال دهنده تیروئید (TBG): سطح پروتئین معروف به گلوبولین را اندازه گیری کرده که حامل هورمون های تیروئید در خون است. می توان آن را با الکتروفورز (که از یک میدان الکتریکی برای اندازه گیری ذرات استفاده می کند) یا رادیو ایمونواسی (که از ایزوتوپ های رادیواکتیو برای اندازه گیری ذرات استفاده می شود) اندازه گیری کرد.
  • جذب رزین (T3RU): که T3 درصد TBG را در یک نمونه خون محاسبه می کند.
  • شاخص تیروکسین رایگان (FTI): یک روش قدیمی برای محاسبه است که در آن مشخص می‌شود فرد دچار کم کاری تیروئید یا پرکاری تیروئید است.

آزمایش تیروئید

جواب آزمایش تیروئید چه چیزی را نشان می دهد؟

نتایج آزمایش در یک محدوده مشخصی ارائه می شود. به طور کلی هر مقداری بین قسمت های بالا و پایین محدوده مرجع، طبیعی است. هر عددی در نزدیکی بالا یا پایین مرجع، معمولا مرز محسوب می شود. و هر مقداری خارج از حد بالا و پایین غیر طبیعی است.

در وسط محدوده مرجع که به آن نقطه ایده آل گفته می شود، عملکرد تیروئید ایده آل است.

تفسیر نتایج آزمایش تیروئید

تفسیر نتایج بر اساس مقادیر و مقایسه ممکن است متفاوت باشد. آزمایشی که بیشتر مورد بررسی قرار می‌گیرد TSH است. این تست همچنین می تواند علت ناهنجاری تیروئید را مشخص کند.

  • تفسیر نتیجه آزمایش TSH

مقادیر TSH خارج از محدوده مرجع بهینه نشان دهنده یک اختلال تیروئید است. مقادیر موجود در محدوده بالا یا پایین ممکن است یک اختلال بالینی را نشان دهد.

بررسی نتایج TSH به صورت زیر هستند:

  • بین ۴٫۷ و ۱۰ میلی لیتر در لیتر کم کاری تیروئید تحت بالینی در نظر گرفته می شود.
  • بیش از ۱۰ میلی لیتر در لیتر کم کاری تیروئید آشکار است.
  • بین ۰٫۱ و ۰٫۵ میلی لیتر در لیتر پرکاری تیروئید تحت بالینی در نظر گرفته می شود.
  • کمتر از ۰٫۱ میلی لیتر در لیتر پرکاری تیروئید است.

 

  • نتایج T3 و T4 نشان می دهند که:

با مقایسه TSH با مقادیر T4، پزشک می تواند ماهیت یک اختلال تیروئید را بهتر توصیف کند . به عنوان مثال:

  • TSH طبیعی و T4 طبیعی نشانگر یک غده تیروئید طبیعی است.
  • TSH پایین و T4 بالا به طور کلی نشان دهنده پرکاری تیروئید است.
  • TSH بالا و T4 پایین نشان دهنده کم کاری تیروئید اولیه (به دلیل بیماری تیروئید) است.
  • TSH کم و T4 پایین نشان دهنده کم کاری تیروئید ثانویه است (به دلیل بیماری غده هیپوفیز یا هیپوتالاموس مغز).

برای تشخیص بهتر، مقدار T3 کم همراه با مقدار TSH بالا ، احتمالا نشان دهنده کم کاری تیروئید است. و مقدار TSH پایین با مقدار T3 بالا، نشان دهنده شواهدی از پرکاری تیروئید است.

در پایان بحث

آزمایش های دیگر تیروئید ممکن است به عنوان بخشی از یک روال استاندارد انجام شوند که هدف آن ها غربالگری یا تشخیص علل احتمالی است که توسط پزشک تجویز می شوند. برای مثال تشخیص اختلالات قاعدگی، تشخیص عود سرطان، تشخیص گواتر و همچنین ممکن است این آزمایش در سه ماه آخر بارداری انجام شده تا خطر تولد نوزاد با پرکاری تیروئید ارزیابی شود.

از علائم اختلالات کم کاری یا پرکاری تیروئید معمولا کاهش یا افزایش بیش از حد وزن است که بهتر است برای تشخیص صحیح و انجام آزمایشات تیروئید به پزشک مراجعه کنید. ما نیز در آزمایشگاه وحید با در اختیار داشتن پیشرفته ترین تجهیزات و امکانات تشخیصی به شما و پزشکتان در تشخیص و درمان هرچه دقیقتر بیماری های تیروئید کمک خواهیم کرد. چنانچه در این مورد نیاز به اطلاعات بیشتری دارید کافیست با ما در آزمایشگاه وحید تماس بگیرید.

منبع:

  1. وب سایت verywellhealth

0 دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *